Strona głównaprodukcja

Truskawki zakładanie plantacji matecznej

Data: 2020-10-11, Data edycji: 2020-10-11

Plantacja mateczna- produkcja sadzonek wolnych od chorób i szkodników.


Od terminu założenia matecznej plantacji truskawki zależy zarówno przezimowanie roślin, jaki i termin wydawania sadzonek oraz ich wydajność w roku następnym. Najlepszą wydajność sadzonek w okresie lata, a więc optymalnej po zasadzeniu truskawki, uzyskuje się, zakładając matecznik od połowy sierpnia. Rośliny posadzone w tym okresie wymagają jednak kilkakrotnego podlewania.
Ze względu na brak sadzonek oraz konieczność dysponowania łatwo dostępnym źródłem wody nie zawsze jest możliwe tak wczesne założenie matecznika. Rośliny mateczne nie powinny być jednak posadzone później niż we wrześniu. Zakładanie matecznika w październiku opóźnia wyrastanie rozłogów i ukorzenianie się sadzonek w następnym roku.

Sadzenie roślin matecznych


Rośliny mateczne sadzi się w rozstawie 80 x 100 cm, 80 – 90 x 80 - 90 cm lub 50 x 100 cm. Na 1 ha plantacji potrzeba 12 500 do 20 000 sadzonek. Na plantacji matecznej prowadzonej przez plantatora we własnym zakresie wystarczy posadzić 10% roślin w stosunku do liczby sadzonek potrzebnych na planowaną w następnym roku plantację. Z jednej bowiem rośliny matecznej uzyskuje się przeciętnie 7 – 20, a nawet nieznacznie więcej, dobrze wykształcony sadzonek. Z 1 ha plantacji matecznej można więc otrzymać 300 000 do 500 000 sadzonek.
Na polu przeznaczonym pod mateczną plantację truskawki nie należy co najmniej na 2 – 3 lata przed przedtem uprawiać trwałych roślin motylkowych, ziemniaków i pomidorów, gdyż występują na nich niektóre choroby i szkodniki atakujące również truskawkę. Pole musi być wolne od chwastów trwałych.
Najkorzystniejszym przedplonem dla matecznika jest mieszanka zbożowo-motylkowa, którą zbiera się najpóźniej na początku czerwca.
Przez ostatnie 3 miesiące od przed założeniem plantacji glebę utrzymuje się w czarnym ugorze. W okresie tym giną – wskutek braku roślin żywicielskich – węgorek truskawkowiec i chryzantemowiec. Inny groźny szkodnik- węgorek niszczyk może jednak przetrwać w glebie przez znacznie dłuższy czas. Na glebach, w których szkodnik ten występuje, nie należy zakładać plantacji matecznej. Obecność szkodnika ustala się na podstawie analizy gleby. Podobne zalecenia dotyczą nicieni, które przenoszą wirusy porażające truskawkę.
W okresie utrzymania gleby w czarnym ugorze nie później jednak niż kilka tygodni przed założeniem matecznika, pole nawozi się dobrze rozłożonym obornikiem w dawce 40 – 50 t/ha oraz fosforem w ilości 170-285 kg na hektar superfosfatu pojedynczego i potasem dawce 200-300 kg na hektar siarczanu potasowego 50%. Zarówno obornik, jaki nawozy mineralne powinny być zastosowane przed głęboką orką. Jeżeli gleba na krótko przed sadzeniem roślin nie osiądzie dostatecznie, to konieczne jest zwałowanie jej wałem.
Nawozy azotowe w ilości 100 – 150 kg czystego składnika na 1 ha rozsiewa się na założonej plantacji w trzech terminach: 40% całej dawki – wczesną wiosną, 30% w okresie kwitnienia – do początku czerwca i 30% około połowy lipca – przed masowym wytwarzaniem się rozłogów i ukorzenianiem młodych roślin. W dwóch wcześniejszych terminach nawozy wysiewa się tylko w pobliżu roślin, w ostatnim – w międzyrzędziach. Zaleca się stosować łatwo przyswajalne nawozy azotowe jak saletra amonowa i saletrzak.
Gleba musi być wolna od chwastów i niezaskorupiona. Stosowanie herbicydów zmniejsza kilkakrotnie nakład pracy na odchwaszczanie plantacji.

Nawadnianie roślin matecznych.


Bardzo duże znaczenie ma nawadnianie plantacji matecznych. Zaopatrzenie gleby w dostateczną ilość wody przyczynia się do wcześniejszego wyrastania rozłogów i ukorzeniania się powstałych na nich roślin oraz zwiększenie liczby uzyskanych sadzonek i poprawienia ich jakości. Deszczowanie pozwala też na uniezależnienie produkcji sadzonek od opadów. Truskawki na plantacji matecznej reagują najsilniej na nawadnianie w okresie od maja do lipca. Na plantacji nienawadnianej nie było ukorzenionych sadzonek jeszcze w końcu sierpnia. Zalecane jest również nawadnianie plantacji matecznych przed wykopywaniem sadzonek.
Warunki kwalifikacji mateczników truskawek.

Są one następujące:
1) zachowanie izolacji przestrzennej od plantacji owocujących nie mniejszej niż 500 m;
2) brak zanieczyszczeń odmianowych (niezmieszane z innymi odmianami);
3) zachowanie plantacji w stanie niezachwaszczonym przez cały okres produkcji sadzonek;
4) usuwanie słabych roślin;
5) plantacja powinno być wolna od chorób grzybowych i wirusowych oraz nicieni i roztocza truskawkowego.
W przypadku stwierdzenia na plantacji do jednego procenta roślin opanowanych przez roztocza truskawkowego lub nicienia należy:
1) natychmiast usunąć rośliny chore oraz w promieniu 1 m od nich rośliny zdrowe
2) przeprowadzić dwukrotnie dokładne opryskiwanie odpowiednimi preparatami.
3) uzyskany materiał użyć wyłącznie do zakładania plantacji towarowych (nie może być przeznaczone do dalszego rozmnażania).
Plantacje, na których ilość roślin opanowanych przez roztocza truskawkowego lub nicienie przekracza 1%, podlegają dyskwalifikacji, a materiał sadzeniowy zniszczeniu.
Dyskwalifikuje się również plantację, na której więcej niż 15% roślin uległa porażeniu białą plamistością liści lub mączniakiem prawdziwym truskawki albo więcej niż 3% roślin wykazuje objawy chorób wirusowych.
Plantacja, na których procent porażonych roślin jest mniejszy, mogą być zakwalifikowane po usunięciu roślin chorych i sąsiednich roślin zdrowych.
Sposoby zwiększenia i przyspieszenia produkcji sadzonek.

Najprostszymi zabiegami wpływającymi na zwiększenie i przyspieszenie produkcji sadzonek są: wczesne zakładanie plantacji matecznej, nawadnianie roślin oraz usuwanie kwiatów. W doświadczeniach wykazano również korzystne działanie innych zabiegów.
Coraz większą rolę w produkcji sadzonek odgrywają różnego typu osłony z folii polietylenowej, umożliwiające szybkie uzyskanie licznych, dobrze wykształconych i ukorzenionych sadzonek. Bardzo dobre wyniki dają ściółki z czarnej folii rozłożone pasami szerokości 80 cm. W środku pasa posadzono po jednym rzędzie roślin co 50 – 60 cm. Między pasami folii pozostawiono przejście szerokości 20-30 cm. Odległość między rzędami wynosiła 120 – 130 cm. Folię usuwano przed ukorzenianiem sadzonek. Ściółka z folii okazała się szczególnie przydatna w lata z okresowymi niedoborami wody. Ściółkowanie czarną folią przyczyniło się do istotnego zwiększenia plonu i jakości sadzonek.
Można również przyspieszyć wyprodukowanie sadzonek, umocowując rozetki pojawiające się na rozłogach w doniczkach wypełnionych torfem lub jego mieszanką z ziemią ogrodową, wkopanych wokół zdrowych plennych roślin. W ciągu dwóch tygodni sadzonki wytworzą silny system korzeniowy. Posadzone wczesnym latem z nienaruszoną bryłą korzeniową przyjmują się bardzo dobrze i w następnym roku wydają obfity plon owoców.